Deze uitleg is algemeen en vervangt geen persoonlijk advies. Overleg met je behandelaar voordat je iets aan je behandeling verandert.
In het kort
- Een te langzaam werkende schildklier kan ervoor zorgen dat je zwaarder wordt.
- Alleen een bloedtest laat zien of dat bij jou speelt.
- Slik je schildklierhormoon en gebruik je afslankmedicatie? Vertel het je verpleegkundige en je apotheker.
Je eet niet meer dan vroeger. Toch kruipt de weegschaal elk jaar een stukje op. En moe ben je ook, al weken. Dan ligt een vraag voor de hand: zit het misschien in mijn schildklier?
Soms wel. Wat Thuisarts en Apotheek.nl erover schrijven, zetten we hieronder op een rij. Thuisarts baseert zijn teksten op de richtlijn voor huisartsen. Daarna kijken we naar wat het betekent als je met afvallen bezig bent of al afslankmedicatie gebruikt.
Wat doet je schildklier eigenlijk?
Hij zit voor in je hals.
De hormonen die je schildklier maakt, helpen je lichaam om energie uit eten te halen. Dat is je stofwisseling. Werkt de schildklier te langzaam, dan komt er te weinig hormoon in je bloed en gaat alles in je lichaam trager. Thuisarts noemt een hele rij klachten die daarbij kunnen horen: je hebt het snel koud, je voelt je sloom of moe, je poept moeilijk, je haar en je huid worden droog. Je verliest meer haar. En je wordt zwaarder.
Bij een schildklier die te snel werkt, gebeurt het omgekeerde. Je valt af terwijl je gewoon goed eet. Je hart gaat tekeer en je voelt je onrustig of snel geïrriteerd.
Meestal komt een trage schildklier door de ziekte van Hashimoto, schrijft Thuisarts. Je eigen afweer valt dan de schildklier aan, die daardoor steeds minder hormoon maakt. Er zijn ook andere oorzaken. Denk aan een ontstoken schildklier in de maanden na een bevalling, een operatie of bestraling aan de hals of bepaalde medicijnen voor hartritme of stemming. Zelfs zelfzorgmiddelen met jodium kunnen meespelen: zeewier, kelp, visolie-capsules of multivitamines met jodium.
Wel
- Een trage schildklier kan je zwaarder maken
- Een bloedtest laat zien of je schildklier te langzaam werkt
Niet
- Iets wat je zelf met een dieet kunt oplossen
Hoe weet je of het je schildklier is?
Niet door te raden. Je huisarts laat je bloed onderzoeken. Het lab kijkt dan vooral naar twee waarden: het schildklierhormoon vrij T4 en het hormoon TSH. Werkt je schildklier te langzaam, dan zit er te weinig vrij T4 in je bloed. Je hersenen maken dan juist meer TSH.
Herken je de klachten, bespreek ze dan met je huisarts. Zekerheid geeft alleen de uitslag.
Wat gebeurt er als je behandeld wordt?
Je krijgt pillen met schildklierhormoon. Volgens Thuisarts werkt dat medicijn hetzelfde als het hormoon dat je eigen schildklier maakt. Meestal slik je het de rest van je leven.
De goede hoeveelheid vinden kost tijd. Elke zes weken laat je bloed prikken, waarna je huisarts kijkt of je meer of minder moet slikken. Dat herhaal je net zo lang tot de klachten zo goed als weg zijn en ook de bloeduitslag klopt. Soms duurt dat maanden. Daarna volgt een jaar lang elke drie maanden een controle. Vervolgens nog één keer per jaar.
Een praktisch punt uit dezelfde tekst: blijf bij hetzelfde merk. In het ene merk zit soms meer hormoon dan in het andere. Huisartsen, apothekers en zorgverzekeraars hebben daarom afgesproken dat je niet opeens een ander merk meekrijgt.
En het afvallen? Thuisarts belooft nergens dat je gewicht vanzelf verandert zodra de hoeveelheid hormoon klopt. De site waarschuwt wel voor de andere kant. Val je af terwijl je goed eet, voel je je onrustig of klopt je hart veel sneller, bel dan je huisarts. Dat kunnen tekenen zijn van te veel schildklierhormoon in je bloed.
Schildklierpillen en afslankmedicatie samen
Dit stuk is voor wie al afslankmedicatie gebruikt of erover nadenkt. Schildklierhormoon gaat niet met elk ander middel goed samen, schrijft Thuisarts. Soms werkt het dan minder goed. Of juist te sterk.
Apotheek.nl noemt één GLP-1-medicijn apart: in tabletvorm kan het ervoor zorgen dat schildklierhormoon sterker werkt. Dat geldt volgens de apotheek alleen voor de tablet, niet voor de injectie. Het advies daar is om na vier tot zes weken bloed te laten prikken.
Voor jou betekent dat twee dingen. Slik je pillen voor je schildklier, vertel dat dan altijd aan je verpleegkundige. En aan je apotheker. Wil je er iets van de drogist bij nemen, overleg dan eerst. Zeewier, visolie-capsules en multivitamines met jodium kunnen volgens Thuisarts invloed hebben op de hoeveelheid schildklierhormoon in je bloed. Ijzerpillen slik je volgens Apotheek.nl minstens 2 uur na je schildklierpil.
Merk je na de start van een nieuw middel dat je onrustig wordt of je hart sneller gaat kloppen, wacht dan niet tot de volgende afspraak maar neem contact op met je huisarts of je behandelaar.
Wat je zelf kunt doen
Thuisarts is er eerlijk over: "Je kunt er zelf niets aan doen als je schildklier te langzaam werkt." Dat klinkt somber. Voor wie zichzelf jaren de schuld gaf, is het eerder een opluchting. Een trage schildklier is geen kwestie van wilskracht.
Wat wel in je eigen hand ligt, is alles eromheen.
- Moe, koud en zwaarder? Bespreek het met je huisarts
- Laat bloed prikken op een vast tijdstip, liefst vóór je pil
- Neem je schildklierpil elke dag op dezelfde manier
- Vertel je apotheker welke andere middelen je gebruikt
Is je schildklier goed ingesteld en blijft de weegschaal toch stilstaan, dan ligt het antwoord waarschijnlijk ergens anders. Daar gaat het artikel hieronder over.
Lees ookAfvallen lukt niet: waarom je vastloopt, en wat dat niet betekent
